Fong-Leng, zestig jaar kunst

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen

Het is al weer zestig jaar geleden dat Fong-Leng overstapte van fotografie naar kledingontwerp en de modescene stormenderhand veroverde. Legendarisch zijn de jasmantels die ze ontwierp voor Mathilde Willink, haar creaties van leer en de grootse modeshows die de modewereld op haar grondvesten deed schudden. Museum JAN toont een verrassend overzicht van zestig jaar creatie, zowel mode als interieurontwerpen.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen

Carla Maria Fong Leng Tsang
zoals ze voluit heet, werd in 1937 geboren in Rotterdam (waarschijnlijk, want ze is over haar leeftijd altijd wat mysterieus) als kind van een Chinese vader en een Nederlandse moeder. Ze volgde de fotoacademie en had vijf jaar een eigen fotopersbureau. Totdat ze voor een modebedrijf ging fotograferen en haar affiniteit met stoffen en kleding ontdekte en zelf ging ontwerpen. The rest is history.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
2013 – foto: Amsterdam Museum

Het duurde niet lang of de ondernemer in haar begon een eigen boetiek in Amsterdam. Eerst op de Nieuwendijk en twee jaar later in 1971 zag de legendarische Studio Fong Leng in P.C. Hooftstraat het levenslicht. Iedereen die iemand was – en iets flamboyants zocht – wist haar te vinden. En toen ging het los met spectaculaire ontwerpen, spectaculaire shows en heel veel champagne. De hoofdrol – naast Fong-Leng – was weggelegd voor Mathilde Willink – de Doelder, de jonge muze en echtgenote van schilder Carel Willink.

Fong-Leng in Museum JAN
Mathilde door Carel Willink in jurk van Fong-Leng

Mathilde werd een Amsterdams stijlicoon van legendarische proporties. Een zelfbenoemd levend kunstwerk en tegelijkertijd de ideale ambassadrice van Fong-Leng als beginnend ontwerper. Ai weet te vertellen dat Carel Willink 37 jurken voor haar kocht, van redelijk eenvoudige tot spectaculaire pronkgewaden. Kosten 10.000 tot 30.000 gulden per gewaad. Boze tongen zeggen dat Mathilde – 21 jaar toen ze de 60-jarige Carel ontmoette in 1960 – de wat tanende populariteit van Carel uit het slop wist te trekken.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
Marte Röling – Mathilde in creaties van Fong-Leng, 1974

Veel creaties die we in Museum JAN bewonderen, zijn van leer gemaakt of hebben leren applicaties, net als sommige van Mathilde’s bekende jasmantels.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen

Terugkerende motieven die als een rode draad door haar leven lopen zijn geappliqueerde wilde dieren en oerwoudplanten met een Chinese achtergrond. Iets wat we later ook zullen terugzien bij haar wandkleden.

Fong Leng - Museum JAN Amstelveen

Iets anders waar Fong-Leng altijd dol op is zijn plooien, heel veel plooien en daarvan getuigen haar prachtige geplooide, gesmokte en geplisseerde jurken.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
zijde smok en suède, jaren ’80

close-up

Plooien betekent: heel veel stof gebruiken, zodat er luchtigheid en beweging ontstaat in de kleding als een swingend model hierin op de catwalk verschijnt.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
wol plissé en zijde, tachtiger jaren

Fong-Leng zegt het al haar hele werkende leven, en ze blijft het herhalen: ‘nee, ik maak géén mode’. Ze is niet bezig met wat er in de mode is. Ze maakt kunst, en daarmee uit. Haar eigenzinnige creaties zijn bovendien allemaal uniek, dus vergeet de vraag of ze in een andere kleur of maat te krijgen zijn. Alleen op maat laten maken, dat kan wel, zoals Mathilde Willink maar al te goed wist.
Omdat niet zomaar elke schoen onder een Fong-Leng past, bedacht ze ook daarvoor een oplossing.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen

Fong-Lengs modeshows groeiden met haar bekendheid mee, even uitbundig als haar werk. Opzwepende muziek, dansende modellen en overvloedige champagne waren de ingrediënten van haar opzienbarende en grootse happenings die plaatsvonden in theaters, musea en hotels. Daarmee wist ze de nogal brave vaderlandse modewereld flink op te schudden. Desondanks bleven veel concullega’s meewarig op haar neerkijken.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
modeshow PSV-stadion 1983

Het absolute hoogtepunt van haar modeshows kwam in 1983, toen ze een modeshow in het PSV-stadion organiseerde voor 15.000 mensen. Destijds de grootste modeshow ter wereld. Daar is natuurlijk een film van (2.33 min.) zie:
https://www.youtube.com/watch?v=MZ5Z4tRos4g

Toch maakte Fong-Leng niet alleen maar uitbundige gewaden, in 1980 ontwierp ze denimkleding voor Levi Strauss & Co.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
Denim voor Levi Strauss, 1980

En zelfs voor romantische jurken draaide de stoere diva haar hand niet om.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
jurk van rayon en kant met zilveren en glazen details, eind zeventiger jaren

Tot het mis ging en Fong-Leng Studio in 1987 failliet verklaard werd. De precieze reden is niet bekend, maar waarschijnlijk had dit te maken met opdrachten voor de Olympische Spelen 1992. Medio tachtiger jaren poogde Amsterdam de Spelen 1992 naar Nederland te halen. Fong-Leng had het alleenrecht om merchandise te ontwerpen en investeerde fors in dit project. Ze raakte in de problemen toen de Spelen niet naar Amsterdam kwamen maar (natuurlijk) naar het Barcelona van IOC-voorzitter Samaranch gingen.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen

Vanaf die tijd ontwierp Fong-Leng geen kleding meer maar stortte ze zich op interieurontwerp, leren schilderijen en wandkleden. We krijgen het gevoel bij haar thuis te zijn in dit deels gefotografeerde en deels ‘echte’ interieur met wandkleed en bank. Meer Fong-Leng kan een interieur bijna niet zijn met de vele dierenfiguren van leer, suède en bont.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
bij Fong-Leng thuis

Naast flinke wandkleden zijn ook de leren schilderijen een kleine openbaring. We staan er met onze neus bovenop om te zien hoe Fong-Leng van de vast nogal stugge leerapplicaties vloeiende vormen en beelden weet te creëren.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
Birds en The Ancesters, 2015-2025
Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
detail Birds van leer, suède en bont

Helemaal nieuw was het interieurontwerpen overigens niet voor Fong-Leng. Al begin tachtiger jaren creëerde ze bijvoorbeeld een slaapkamer vol oerwoudplanten en luipaarden voor Loek en Miep Brons, eigenaren van resp. Zeeman en de Jumbo pornovideotheken. De beroemde fotograaf Mappelthorpe schoot Miep – hier in Fong-Leng-jurk – in de slaapkamer.

Fong-Leng in Museum JAN Amstelveen
Miep Brons in Fong-Leng, foto Robert Mapplethorpe 1981

Inmiddels tegen de 90 werkt Fong-Leng nog onvermoeibaar door zoals ze dat al 60 jaar vol overgave doet.


Meer over haar leven en werk in deze documentaire van 6 jaar geleden: Diva Fong-Leng

https://npo.nl/start/afspelen/close-up-diva-fong-leng

Museum JAN
Fong-Leng & Fans – 60 jaar Fashion & Faam – t/m 6 april 2026
Dorpsstraat 50, Amstelveen

https://nl.museumjan.nl

Berichten gemaakt 249

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde berichten

Type je zoekwoorden hierboven en druk op Enter om te zoeken. Druk ESC om te annuleren.

Terug naar boven