Huis met de Hoofden: vrijdenkers, koffie en het mysterie des levens

Er gaan huiveringwekkende verhalen over een moordende keukenmeid die er ooit huishield. Maar vandaag de dag is het heel vredig in het Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht. Sinds 2017 zit hier The Embassy of The Free Mind, hoeder van een beroemde filosofische boekencollectie. Het is nu een huiskamer voor vrijdenkers in Amsterdam, met prachtige lees- en studiezalen en zelfs een café.

Tuin Huis met de Hoofden
Tulpentuin

Het lijkt misschien een huismuseum, dit bekende grachtenpand. Maar het is vooral een bibliotheek, en wel de eerste ‘bibliotheek met museumstatus’ ter wereld. Want dit grachtenhuis annex ‘bibliotheekmuseum’ is het nieuwe thuis van de beroemde Bibliotheca Philosofica Hermetica, met ruim 28.000 boeken, van zeldzame 15e eeuwse tot hedendaagse.

Bibliotheca Philosophica Hermetica
de bibliotheek met oude en zeldzame boeken

De Bibliotheca Philosophica Hermetica kende ik van naam. Zoals veel leken dacht ik dat ‘Hermetica’ betekende dat het om gesloten (lees: moeilijke) onderwerpen voor specialisten ging. Maar Hermetica komt van de god Hermes en betekent hier ‘allesomvattend’. ‘Alles over het mysterie van het leven en wat ons verbindt,’ zegt directeur Jozef Ritman. Alle godsdiensten en filosofieën vinden hier een thuis: van de bekende godsdiensten tot alchemie, soefisme, rozenkruisers, gnosis, vrijmetselaars en graal en nog veel meer.

Het huis met de hoofden
Foto: drobm, amsterdam

Het Huis met de Hoofden dateert uit 1622 en wordt toegeschreven aan de bekende stadsarchitect Hendrick de Keyser (voltooid door zijn zoon Pieter), mogelijk geïnspireerd op het Rubenshuis in Antwerpen uit 1610. De opdrachtgever en eerste bewoner was kousenhandelaar en kunstverzamelaar Nicolaas Sohier. Toen zijn vrouw en twee dochters kort na de verhuizing stierven, verkocht hij het huis in 1634 aan wapenhandelaar Louis de Geer.

Huis met de Hoofden
Foto: Andre, Amsterdam

Wat de moordende keukenmeid betreft: de legende vertelt dat keukenmeid Elsje op een avond toen ze alleen thuis was, een roversbende onthoofdde. Deze hoofden spiesde zij aan de voorgevel. Maar wie goed kijkt, ziet dat het geen rovershoofden zijn maar klassieke goden zoals Diana, Bacchus, Mercurius. En het zijn geen hoofden, maar borstbeelden.

Hal Embassy of the Free Mind
de hal van het Huis met de Hoofden

Na vier generaties van de adellijke De Geer-familie (ja, voorouders van Ursul de Geer), en een lang verblijf van theoloog Jan Comenius, werd het huis verkocht. Het pand deed dienst als woonhuis, kunsthandel, HBS, conservatorium, bonthandel en Bureau Monumentenzorg. Totdat het in 2007 opnieuw verkocht werd. Na een forse verbouwing werd uiteindelijk het tehuis van de Bibliotheca Philosophica Hermetica van zakenman en kunstverzamelaar Joost Ritman.

Studiezaal Embassy of the Free Mind
Studiezaal

Bloedsporen van Elsje de keukenmeid of de familie De Geer zijn er niet meer in de statige museumbibliotheek. Wetenschappers doen er onderzoek naar de oude handschriften, maar ook huis-tuin-en-keuken-filosofen en studenten weten de prachtige studiezalen te vinden. Een van de meest bijzondere vertrekken is de Graal-zaal.

Graal
De heilige graal

De Russische lakwerk-miniaturist Oleg Vladimirovich maakte deze graal in opdracht van de familie Ritman. Hij werkte tien jaar aan dit schitterende lakminiatuur, gemaakt naar oude Byzantijnse traditie. In de vitrines herinneren oude boeken over de heilige graal ons eraan hoe universeel het verhaal van de eeuwige zoektocht is.

Graal legendes
Graal manuscripten

Het portret van Baruch Spinoza, Amsterdams grootste vrijdenker, heeft een ereplaats op de eerste verdieping.

Spinoza
Spinoza

Op deze eerste verdieping is een grote, vrij toegankelijke lees- en studiezaal. Hier had ik als student wel willen studeren! De meer zeldzame boeken zijn op aanvraag te raadplegen in jaloersmakend mooie studeerkamers waar onderzoekers met de neus in de oude geschriften zitten.

Studiezaal
Studeerkamer

Vanuit het raam van de studiezaal kijken we neer op de grachtentuin, een betoverend mooi tulpenparadijs. Ze bloeien hier uitbundig in alle kleuren en alle formaten, waaronder de grootste tulp die ik ooit heb gezien.

Grachtentuin Huis met de Hoofden
het tulpenparadijs in de grachtentuin
 Tuin Huis met de Hoofden
koffie drinken in het tulpenparadijs

Beneden naast de hal vinden we het Café, de filosofische huiskamer waar filosofen en passanten koffie en appeltaart bestellen, of een alchemistische frisdrank (heerlijk fris, met paradijszaad). Vrijdenkers houden gelukkig van goede koffie, bij mooi weer mee te nemen naar de prachtige tuin.

Koffiekamer Embassy of the Free Mind
Het Café

Even voor de duidelijkheid: het is hier geen hip spiritueel centrum waar het naar wierook ruikt. Er wordt niet aan yoga of klankschalen gedaan en er is ook niemand die je wil bekeren tot het een of andere geloof. Alle richtingen en filosofieën zijn hier welkom. Dat zie je ook aan de wandversieringen en beelden in het hele pand.

Lorenzo de Medici
Lorenzo de Medici

We vinden er een beeld Lorenzo de Medici in dezelfde kamer als een mooie grote afbeelding van de Rivers of Life, afgewisseld door Comenius of een Rozenkruiser. Goddelijke wijsheid of ketterse eigenwijsheid, het kan hier allemaal zonder op de brandstapel te belanden.

Embassy of the Free Mind, Amsterdam
Alle geloven en filosofieën

Voor tentoonstellingen, rondleidingen en andere activiteiten zie de website.

Embassy of the Free Mind
in het Huis met de Hoofden
Keizersgracht 123, Amsterdam
(woensdag t/m zondag van 10.00 – 17.00 uur)
https://embassyofthefreemind.com/nl/

Berichten gemaakt 110

2 gedachten over “Huis met de Hoofden: vrijdenkers, koffie en het mysterie des levens

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Gerelateerde berichten

Type je zoekwoorden hierboven en druk op Enter om te zoeken. Druk ESC om te annuleren.

Terug naar boven
%d bloggers liken dit: